Wśród powstańców znaleźli się także leśnicy – żołnierze Armii Krajowej wywodzący się z podwarszawskich kompleksów leśnych: Kampinosu, Bielan, Młocin, Chojnowskich czy Lasów Kabackich. Ich udział w walkach na ulicach Warszawy to dowód na silne związki polskich leśników z ruchem oporu i ich gotowość do służby Ojczyźnie. Źródła historyczne przywołują wiele nazwisk leśników, którzy walczyli w szeregach AK. Warto wspomnieć chociażby: Wojciecha Orskiego-Zarębskiego ps. „Deska”, Jerzego M. Baczuka ps. „Borsuk”, Tytusa Karlikowskiego ps. „Tytus”, „Wąż”, Witolda Koneckiego ps. „Sulima”, Felicjana Sroczyńskiego ps. „Kosa”, Jana Kozyrę ps. „Terczyn”, Józefa Karnego ps. „Drewno”, Tadeusza Wolańskiego ps. „Mulat”, Mieczysława Wroczyńskiego ps. „Stary”, Jana Podhorskiego ps. „Zygzak”, Dudzińskiego ps. „Bocian”, Stefana Głowacza, Stefana Kalinowskiego, Kazimierza Kolebskiego ps. „Leon” z Kampinosu. Z pewnością lista ta jest dłuższa – wielu bohaterów pozostało bezimiennych.

Podczas jednej z krajowych konferencji naukowych, jeszcze w trakcie mojej pracy zawodowej, miałem zaszczyt poznać prof. dr. hab. Tytusa Karlikowskiego (1927–2019) – byłego żołnierza batalionu „Zośka” Armii Krajowej, pseudonimy „Tytus”, „Wąż”. Trzykrotnie ranny, odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari i innymi odznaczeniami wojskowymi, przez lata był również autorem podręczników i poradników z zakresu ochrony przeciwpożarowej lasów, a także zastępcą dyrektora Instytutu Badawczego Leśnictwa w Warszawie. Jego postawa, wiedza i życiorys zrobiły na mnie ogromne wrażenie.

Jako środowisko podkarpackich leśników szczególnie wspominamy postać Aleksandra Panka – leśnika i żołnierza AK pochodzącego z Rzeszowa. Poległ w sierpniu 1944 roku wraz ze swoim 13-letnim synem w trakcie walk powstańczych przy Placu Wolności 15 w Warszawie, w rejonie siedziby Banku Związku Spółek Zarobkowych S.A.

Aleksander Panek urodził się 17 listopada 1889 r. w Rzeszowie. Studiował najpierw na Wydziale Przyrodniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, a następnie na Wydziale Leśnym Hochschule für Bodenkultur w Wiedniu. Po powrocie z niewoli rosyjskiej w 1919 r., ukończył Wydział Leśny SGGW w Warszawie, gdzie rozpoczął pracę w Dyrekcji Lasów Państwowych Okręgu Warszawskiego. Jako wybitny specjalista z zakresu użytkowania i zbytu drewna, pełnił m.in. funkcję naczelnika Wydziału Handlowego, a następnie szefa Działu Użytkowania i Zbytu Drewna w Dyrekcji Naczelnej Lasów Państwowych.

Panek odegrał ważną rolę w rozwoju państwowego przemysłu drzewnego i w budowie podstaw zagranicznego handlu drewnem. Był autorem licznych publikacji w prasie leśnej i ekonomicznej.

Pamięć o leśnikach-powstańcach to nie tylko hołd wobec ich ofiary, ale też ważna lekcja historii – o odwadze, poświęceniu i odpowiedzialności. To również przypomnienie, że zawód leśnika to nie tylko praca w lesie, ale także gotowość do służby Ojczyźnie w najtrudniejszych momentach jej dziejów.

Chwała Bohaterom.

Tekst: Edward Orłowski
emerytowany leśnik