Propozycja utworzenia rezerwatu przyrody „Dolina Olchowatego” w ramach inicjatywy PGL Lasy Państwowe „100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych”, wypłynęła ze strony Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie.

W dniu 17 czerwca 2024 r. przy udziale pracowników Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Rzeszowie, Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie oraz Nadleśnictwa Komańcza została przeprowadzona lustracja terenowa projektowanego rezerwatu, która potwierdziła zasadność objęcia tego miejsca ochroną.

Propozycja rezerwatu przyrody „Dolina potoku Olchowatego” pojawiła się już w 1995 r.
w ramach prac prowadzonych przez Biuro Urządzania Lasu i Gospodarki Leśnej Oddział w Przemyślu. Proponowano wówczas powierzchnię 831,84 ha. Od tego czasu obszar ten był wyłączany z planowego użytkowania.

W 2000 r. została opracowana przez Zarząd Zespołu Karpackich Parków Krajobrazowych w Krośnie dokumentacja do utworzenia rezerwatu przyrody „Dolina potoku Olchowatego”. Wniosek w tej sprawie skierowało  też w 2022 r. Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków.
Wiosną 2024 roku leśnicy z RDLP w Krośnie wnieśli o uznanie tego obszaru za rezerwat, w sierpniu propozycja została poddana konsultacjom społecznym i przedstawiona Regionalnej Radzie Ochrony Przyrody, która na posiedzeniu w dniu 8 października 2024 r., pozytywnie ją zaopiniowała. Ponieważ istotnym elementem rezerwatu w obecnej postaci są Jeziorka Duszatyńskie, chronione już w ramach rezerwatu „Zwiezło”, przyjęto nazwę „Zwiezło w dolinie Olchowatego” dla całości obiektu obejmującego obecnie ponad 484 ha.

Więcej na temat samych Jeziorek Duszatyńskich i ich historii w załączonym tekście. 

Tekst i zdjęcia: Edward Marszałek