Duże zróżnicowanie siedlisk leśnych decyduje o niespotykanym w innych regionach kraju bogactwie świata roślin i zwierząt. Najliczniej występują sarny (ok. 33 tys.), jelenie (8 tys.) i dziki (5 tys.). W lasach bieszczadzkich żyje około 240 żubrów. Mają tu swe ostoje największe nasze drapieżniki: wilk (ok. 460 osobników), ryś (240) i niedźwiedź (ponad 100). Niemal cała powierzchnia leśna RDLP podlega różnym formom ochrony powierzchniowej. Najcenniejsze tereny leśne Podkarpacia weszły w skład parków narodowych: Bieszczadzkiego i Magurskiego. Utworzono tu również 8 parków krajobrazowych oraz 13 obszarów chronionego krajobrazu. Obszary o szczególnej wartości objęto ochroną prawną jako rezerwaty przyrody, których utworzono tu 72. Obejmują one łączną powierzchnię 10 073 ha. W lasach Podkarpacia istnieje również 206 użytków ekologicznych, 6 stanowisk dokumentacyjnych oraz 220 pomników przyrody. Dla ochrony miejsc rozrodu rzadkich gatunków ptaków wyłączono z użytkowania 11,3 tys. ha. lasu, tworząc strefy ochrony gniazd.

Leśnicy prowadzą programy aktywnej ochrony zagrożonych gatunków zwierząt (głuszec, żubr, wąż Eskulapa) i roślin (cis pospolity). Podstawowe cele gospodarki leśnej to: ochrona zasobów przyrodniczych, użytkowanie lasu na zasadach zrównoważonego rozwoju oraz udostępnianie lasu społeczeństwu. W tym celu wykonano dziesiątki śródleśnych parkingów, pól biwakowych, tras konnych i rowerowych. Dla realizacja programu edukacji leśnej społeczeństwa przygotowano 65 ścieżek przyrodniczych oraz tzw. zielone klasy dydaktyczne. Na Pogórzu Przemyskim utworzono Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Birczańskie”. Opracowany przez RDLP w Krośnie Regionalny Program Operacyjny Polityki Leśnej Państwa stał się integralną częścią strategii rozwoju województwa podkarpackiego.

Lasy regionu pod względem różnorodności biologicznej są najbogatsze w kraju. Zróżnicowanie gatunkowe drzew sprawia, że RDLP w Krośnie jest jedyną dyrekcją, w której przeważają gatunki liściaste. Ma również najwyższy w Polsce średni wiek drzewostanów wynoszący obecnie 72 lata, najwyższy udział drzewostanów 80-letnich i starszych oraz jedną z najwyższych zasobności drewna na 1 ha lasu.

Aż 95% lasów RDLP w Krośnie to obszary podlegające różnych formom ochrony przyrody. W szczególności to:

• 72 rezerwaty o powierzchni łącznej ponad 10 tys. ha,
• 8 parków krajobrazowych o powierzchni łącznej 185 tys. ha,
• 13 obszarów chronionego krajobrazu o powierzchni 193 tys. ha,

Wdrażany w wyniku wstąpienia Polski do Unii Europejskiej Program Natura 2000, jako koncepcja ochrony przyrody w warunkach zrównoważonego rozwoju objął Dyrektywą Ptasią tereny Bieszczadów i Pogórza Przemyskiego, zaś Dyrektywą Siedliskową – Ostoję Magurską i Bieszczady. Łączna ich powierzchnia to 190 830 ha

Lasy Podkarpacia to jedyny obszar kraju posiadający pełną piramidę troficzną z udziałem wielkich roślinożerców i drapieżników. W roku 1963 w Bieszczady sprowadzono żubry, które doskonale się zaaklimatyzowały. W lasach Nadleśnictwa Tuszyma żyje jedyne na Podkarpaciu dzikie stado koników polskich – tarpanów, zaś leśnicy z Leżajska prowadzą jedną z dwóch w kraju wolierowych hodowli głuszców – gatunku szczególnie zagrożonego wyginięciem. Utrzymaniu populacji ptaków drapieżnych służy wykaszanie ponad 1,5 tysiąca hektarów łąk. Warto też pamiętać, że wszystkie strefy ochrony indywidualnej miejsc gniazdowania ptaków chronionych na terenie Podkarpacia znajdują się na terenach leśnych. To ogromna danina świadczona przez podkarpackie na rzecz ochrony ojczystej przyrody.

Wspomnieć należy o innej społecznej roli leśnictwa, jaką jest prowadzona edukacja przyrodniczo-leśna społeczeństwa. Zadania te realizuje m. in. Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Birczańskie”, powołany w 2001 roku. Poza tym w lasach Podkarpacia istnieje spora baza edukacyjna w postaci 65 ścieżek przyrodniczych, 4 ośrodków edukacji leśnej, 3 izb leśnych, 17 punktów edukacyjnych. Tylko w roku 2006 leśnicy przeprowadzili ponad 500 lekcji terenowych, 323 spotkania w placówkach oświatowych oraz 173 wykłady i prelekcje. Zorganizowano 52 konkursy i 27 wystaw o tematyce leśnej. We wszystkich formach edukacji wzięło udział ponad 70 tysięcy osób. Edukacja jako najlepsza inwestycja na przyszłość, powinna przynosić pozytywne zmiany w ekologicznej świadomości społeczeństwa i stosunku do ojczystej przyrody.

Lasy Podkarpacia są ważnym czynnikiem decydującym o turystycznej atrakcyjności całego regionu. Na terenie lasów regionalnej dyrekcji wyznaczono 1600 km pieszych szlaków turystycznych a także 560 km rowerowych i 180 km – tras konnych.