05-07-2007
Inwentaryzacja przyrodnicza w Nadleśnictwie Baligród
tekst i zdjęcia: Ewa i Marcin Scelina
Na terenie Nadleśnictwa Baligród trwa powszechna inwentaryzacja siedlisk leśnych oraz dzikich gatunków fauny i flory. Jej celem jest poznanie bogactwa przyrodniczego naszego regionu, aby móc właściwie je chronić oraz odpowiednio nim gospodarować. Ochrona cennych przyrodniczo siedlisk jak wilgotne i świeże łąki czy mokradła jest również szansą dla gospodarstw rolnych na terenie Bieszczadów gdyż siedliska przyrodnicze chronione programem NATURA 2000 objęte są znacznie wyższymi dopłatami pod warunkiem odpowiedniego gospodarowania na nich.
Pracownicy nadleśnictwa inwentaryzacją objęli już około 75% gruntów nadleśnictwa. Do końca miesiąca sierpnia planowane jest wykonanie inwentaryzacji na pozostałych 25%.
Do szczególnie cennych siedlisk leśnych objętych ochroną w ramach sieci NATURA 2000 należą jaworzyny i lasy łęgowe. Jaworzyny z języcznikiem i miesięcznicą trwałą występują min. w leśnictwach: Kalnica, Bystre, Zawóz i Polanki. Na północnym stoku Łopiennika odnaleziono również jeden płat jaworzyny karpackiej. W skali Polski, a także nadleśnictwa jaworzyny należą do jednych z najrzadszych zespołów leśnych. Bardzo bogate przyrodniczo są olszyny nadpotokowe, łęgi wierzbowe i jesionowe. Spotykamy w nich takie gatunki chronionych roślin jak tojad mołdawski, pióropusznik strusi, parzydło leśne, śnieżyca wiosenna czy ciemiężyca zielona.

Do siedlisk o niższym statusie ochronnym należą kwaśne i żyzne buczyny, grądy subkontynentalne oraz dolnoreglowe bory jodłowo-świerkowe. Szczególnie bogatym runem charakteryzują się porastające strome zbocza przełomów rzecznych grądy. Możemy w nich spotkać wiele chronionych gatunków roślin: lilię złotogłów, groszek wschodniokarpacki, śnieżyczkę przebiśnieg, miodownika melisowatego, wawrzynka wilczełyko, kopytnika pospolitego, przylaszczkę pospolitą, tojady, naparstnicę zwyczajną, paprotkę zwyczajną, kilka gatunków storczyków – podkolany, gnieźnika leśnego, listerę jajowatą, buławnika mieczolistnego i wielkokwiatowego, storczyka samczego oraz wiele innych gatunków roślin.

O wysokim stopniu naturalności lasów naszego nadleśnictwa świadczy obecność gatunków puszczańskich jak: dzięcioł białogrzbiety i trójpalczasty, niedźwiedź, żubr, ryś, nadobnica alpejska oraz związany z martwym drewnem bardzo rzadki chrząszcz zgniotek cynobrowy. W lasach gniazdują między innymi: bocian czarny, orlik krzykliwy, puszczyk uralski, orzeł przedni, wilga, orzechówka, krzyżodziób świerkowy.
Wędrując po lasach można również spotkać wszystkie rodzime gatunki płazów ogoniastych (salamandra, traszki: górska, karpacka, zwyczajna i grzebieniasta), pospolite są kumaki górskie i ropuchy szare. A w dolinach w wilgotnych lasach występuje rzekotka drzewna. Z węży najpospolitsze są zaskrońce i żmije zygzakowate. Bardzo rzadko można się natknąć na gniewosza plamistego albo węża eskulapa. Natomiast bardzo pospolite są jaszczurki: zwinka, żyworódka i beznogi padalec.

Dużym bogactwem charakteryzują się również górskie i podgórskie łąki, na których występują: storczyca kulista, gółka długoostrogowa, podkolan biały, zimowit jesienny, dziewięćsił bezłodygowy, goryczka trojeściowa. Rzadko na zarastających łąkach pojawia się olsza zielona – gatunek kojarzony głównie z połoninami.
Na młakach górskich licznie występują trzy gatunki storczyków: kruszczyk błotny, stoplamek szerokolistny i plamisty.
Dużą ciekawostką przyrodniczą są również gołoborza – nie spotykane gdzieindziej w Bieszczadach na tak niskich wysokościach nad poziomem morza. Na jednym z nich występują okazy sosny o charakterze sosny drzewokosej – naturalnego mieszańca kosodrzewiny i sosny zwyczajnej.
Ekosystemy nieleśne są siedliskiem wielu chronionych gatunków owadów i ptaków. Często można usłyszeć dobiegający z wysokich traw głos derkacza. Na pastwiskach i skoszonych łąkach można zobaczyć polujące na owady orliki krzykliwe.